Mali Hukuk ( MHD), Yıl 2024 Sayı 233 (MAYIS)

Vergi Usul Hukukuna Göre Muhasebe Sistemi Kapsamında Ticari Kâr-Mali Kâr Ayrımı ve Dağıtılacak Karın Belirlenmesi Sorunu

DERVİŞ ALTINOK — 2026-07-16

Muhasebe ve malî tablolar, vergi mevzuatı ve ticaret hukuku tarafından yoğun biçimde düzenlenen alanlardır. Vergi hukuku kuralları özellikle ticari kazancın ve vergi matrahının belirlenmesi açısından vergi muhasebesini ve vergi bilançosunu zorunlu kılmaktadır. Ancak bilanço, ticaret hukukunda da ticari kârın hesaplanması bakımından önemlidir. Vergi muhasebesinin ve vergisel malî tabloların uygulamada kazandığı konum nedeniyle mali kâr ve ticari kâr kavramları iç içe girmiş durumdadır. Özellikle dağıtıma tabi kârın belirlenmesinde karışıklık yaşanmaktadır. Bu çalışmada, vergi ve ticaret hukukuna göre muhasebe sistemi ve bilançolar ile ticari kâr, ticari kazanç, malî kâr kavramlarının ayrımından hareketle ortaklara dağıtılacak kârın her durumda vergi bilançolarına göre değil ticari bilançolara göre belirlenmesi gerektiği ifade edilecektir

DAVRANIŞSAL YANILGILARIN YATIRIMCI DAVRANIŞLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Füsun KüçükbayEbru Ceyhan Yenigelen — 2026-07-16

Bu çalışma, davranışsal finansın önemini vurgulayarak, bireysel yatırımcıların finansal karar alma süreçlerini anlamak için bir anket çalışması gerçekleştirmiştir. Katılımcıların finansal kararlarını etkileyen çeşitli bilişsel ve duygusal faktörler üzerine yapılan bu araştırmada, özellikle çıpalama yanlılığı ve duygusal eğilimlerin belirgin bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Araştırma, bireylerin finansal kararlarını alırken bu faktörlerin rol oynadığını göstermektedir. Bu bulgular, bireylerin finansal kararlarını etkileyen psikolojik süreçlerin anlaşılmasında önemli bir adım olabilir. Anket sonuçlarına göre, katılımcılar genellikle güvenli ve istikrarlı yatırımları tercih etmekte ve riskli yatırımlardan kaçınmaktadır. Ayrıca, geleneksel altın ve dövize yönelim gösterme eğiliminin belirgin olduğu görülmüştür. Anket sonuçlarına göre, cinsiyet ve gelirin tükerim alışkanlıkları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı ancak medeni durumun tüketim alışkanlıkları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.

Mali Reformların Başarısında Vergi Uyumunun Etkisi

EMEKLİ metin meriçDuran Bülbül — 2026-07-16

Bu makale mali reformların vergi uyumu üzerindeki etkisini ortaya koyan çalışmalara odaklanılmıştır. Bu çalışmalarda mali reformların devletlerin gelir toplama yöntemlerinde ortaya çıkan iyileştirmelerinin, daha geniş "mali sözleşmelerin" yapılmasına katkıda bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Devletler için gelir toplamanın temel bir amaç olmadığı esas olanın toplanan gelirlerin, devletler tarafından etkili ve verimli harcamalara dönüştürülerek, toplum açısından vergi toplamanın daha anlamlı hale geleceği üzerinde durulmuştur. Bu nedenle mali reformların vergi uyumunu sağlaması durumunda, toplumsal refahın artışına katkıda bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir.

EŞYAYI, ALDATICI İŞLEM VE DAVRANIŞLARLA GÜMRÜK VERGİLERİNİ KISMEN VEYA TAMAMEN ÖDEMEKSİZİN ÜLKEYE SOKMA SUÇU

Türker Alptekin — 2026-07-16

Ülkemizde kaçakçılık eylemleri ve müeyyideleri ile kaçakçılığı önleme, izleme, araştırma usûl ve esaslarını belirlemek amacıyla Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu çıkartılmıştır. Kanun’un 3. maddesinde ise kaçakçılık suçları tanımlanmıştır. Eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokma suçu ise 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3/2. maddesinde düzenlenmiştir. Suç, eşyanın ithalat işlemleri gerçekleştirilirken aldatıcı işlem ve davranışlarla, gümrük vergilerinin bir kısmının veya tamamının ödenmeyerek ülkeye sokulması ile oluşmaktadır. Bu suç ile devletin vergilendirme yetkisi ve egemenlik hakkının korunması amaçlanmıştır. Suçun faili herkes olabilir. Suçun mağduru ise devlettir. Suçun manevi unsuru genel kasttır. 5607 sayılı Kanun’un 3, 4 ve 5. maddeleri incelendiğinde suçun cezasına yönelik daha az ve daha fazla cezayı gerektiren nitelikli haller ile suça yönelik etkin pişmanlığın düzenlendiği görülmektedir. Suç teşebbüse elverişli olmakla birlikte teşebbüs aşamasında kalsa dahi tamamlanmış gibi cezalandırılmaktadır. Bu suça iştirak mümkündür. Suç yönünden zincirleme suç, fikri içtima hükümleri uygulanmaktadır. Suçun belgede sahtecilik yapılması suretiyle işlenmesi durumunda ayrıca sahtecilik suçundan dolayı da cezaya hükmolunacaktır.