Mükelleflerin Vergi Yükü Algısının Gönüllü Uyuma Etkisinin Yapısal Eşitlik Modeliyle Analizi
Author :
Abstract
İktisadi, mali ve sosyal dinamiklerin merkezinde yer alan vergi uyumu olgusu, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda mükellef algılarıyla şekillenen davranışsal bir süreçtir. Bu çalışma, vergi yükü algısının gönüllü uyum üzerindeki belirleyici rolünü ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Gerbing ile Kirchler ve Wahl tarafından literatüre kazandırılan ölçekler esas alınarak Çanakkale’de gerçek usulde vergilendirilen 407 mükelleften anket yoluyla elde edilen veriler, Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Bulgular, vergi yükü algısındaki iyileşmenin gönüllü uyum üzerinde anlamlı ve pozitif bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular ışığında vergi tabanının genişletilmesi, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin ve mali saydamlığın artırılması ile vergi sisteminin sadeleştirilmesine yönelik politika önerileri geliştirilerek, vergi sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sunulması hedeflenmektedir.
Keywords
Abstract
The phenomenon of tax compliance, which lies at the center of economic, fiscal, and social dynamics, is not merely a legal obligation but also a behavioral process shaped by taxpayer perceptions. This study aims to empirically examine the determinant role of tax burden perception on voluntary compliance. Based on scales introduced to the literature by Gerbing and Kirchler and Wahl , data obtained via surveys from 407 taxpayers taxed under the real basis in Çanakkale were analyzed using Structural Equation Modeling. The findings reveal that improvement in tax burden perception has a significant and positive effect on voluntary compliance. In light of the findings obtained, it is aimed to contribute to the sustainability of the tax system by developing policy recommendations for broadening the tax base, enhancing the fight against the informal economy and fiscal transparency, and simplifying the tax system.