Bu çalışma yenilenebilir enerji tüketiminin belirleyicilerini NEXT-11 ülkeleri örneğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda yenilenebilir enerji tüketimi üzerinde etkili olduğu düşünülen finansal, kurumsal ve makroekonomik değişkenler ele alınmış ve 1990–2025 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak panel veri yöntemleri ile analiz edilmiştir. Çalışmada yenilenebilir enerji tüketimi bağımlı değişken olarak kullanılırken finansal küreselleşme, teknolojik gelişme, kurumsal kalite, belirsizlik, ticaret açıklığı ve doğal kaynak rantı açıklayıcı değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir.
Değişkenler arasındaki ilişkilerin analiz edilmesi amacıyla panel veri modelleri kullanılmıştır. Ekonometrik analiz öncesinde değişkenlere korelasyon analizi, çoklu doğrusal bağlantı testleri ve panel birim kök testleri uygulanmıştır. Daha sonra model varsayımlarının incelenmesi sonucunda uygun tahmin yöntemi belirlenmiş ve tahminler Driscoll–Kraay standart hataları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen bulgular finansal küreselleşme, teknolojik gelişme, kurumsal kalite, belirsizlik ve ticaret açıklığının yenilenebilir enerji tüketimini negatif yönde etkilediğini, doğal kaynak rantının ise pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Dinamik model sonuçları ise yenilenebilir enerji tüketiminin yüksek derecede kalıcılık gösterdiğini ve mevcut enerji yapısının zaman içinde güçlü bir sürekliliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular gelişmekte olan ülke ekonomilerinde ekonomik ve kurumsal gelişmenin yenilenebilir enerji tüketimini doğrudan artırmadığını ve enerji dönüşümünün büyük ölçüde yapısal faktörlere bağlı olduğunu göstermektedir.
This study investigates the determinants of renewable energy consumption in the Next-11 (N-11) countries. In this context, financial, institutional, and macroeconomic factors that may influence renewable energy consumption are examined using annual data covering the period 1990–2025. Panel data techniques are employed for the empirical analysis. Renewable energy consumption is considered as the dependent variable, while financial globalization, technological development, institutional quality, uncertainty, trade openness, and natural resource rents are incorporated into the model as explanatory variables.
Panel data models are employed to analyze the relationships among the variables. Prior to the econometric analysis, correlation analysis, multicollinearity tests, and panel unit root tests are conducted. Subsequently, the appropriate estimation technique is determined based on the evaluation of model assumptions, and the estimations are performed using Driscoll–Kraay standard errors.
The empirical findings indicate that financial globalization, technological development, institutional quality, uncertainty, and trade openness have a negative impact on renewable energy consumption, whereas natural resource rents exert a positive effect. The results obtained from the dynamic model reveal that renewable energy consumption exhibits a high degree of persistence and that the existing energy structure demonstrates strong continuity over time. These findings suggest that economic and institutional development in developing economies does not necessarily lead to a direct increase in renewable energy consumption and that the energy transition is largely driven by structural factors.